Aleksander Nawrocki

Aleksander Nawrocki

Aleksander Nawrocki (1940), absolwent filologii polskiej, węgierskiej i etnografii na Uniwersytecie Warszawskim. Studia pogłębiał za granicą: Węgry, Rumunia. Uczęszczał na wykłady z filozofii prowadzone przez Leszka Kołakowskiego. Jako pierwszy w świecie obronił pracę magisterską o poezji Czesława Miłosza (1966). Debiutował wierszami w r. 1965 u Stanisława Grochowiaka (tygodnik „Kultura”), którego nazywano księciem poetów. W r. 1966 wydał zbiór wierszy pt. „Rdzawe owoce” dobrze przyjęty przez krytykę. Jest autorem 12 tomów wierszy, + 10 tomów wyborów wierszy wydanych za granicą , 2 tomów opowiadań, powieści „Cień jego anioła”, książki popularnonaukowej o szamanizmie syberyjskim, książki reportażowej pt. „Jak zamordowano Imre Nagya” (powstanie węgierskie 1956r.).
Tłumaczy z literatur: rosyjskiej, bułgarskiej, ukraińskiej, serbskiej, węgierskiej , fińskiej, angielskiej, francuskiej. Uczestnik wielu prestiżowych międzynarodowych festiwali literackich: Struga /Macedonia/, Warna (Bułgaria), Belgrad (Serbia), Izmir (Turcja), Kair (Egipt), Tver (Rosja), Kijów (Ukraina), Ryga (Łotwa), Wilno (Litwa), Londyn (Wielka Brytania). Laureat 10 międzynarodowych nagród literackich. Od r. 1992 właściciel Wydawnictwa Książkowego IBiS, od r. 1998 redaktor naczelny Pisma „Poezja dzisiaj”. Wydaje głównie literaturę współczesną: polską i zagraniczną, w tym antologie poetyckie: grecka, hiszpańska, węgierska, fińska, rosyjska, ukraińska. Autor i wydawca dzieła – „Poezja Polska – Antologia Tysiąclecia” (3 tomy, 275 poetów, od „Bogurodzicy” do dzisiaj – str. 1800).
Współredaktor dwujęzycznej antologii poezji polskiej, wydanej w Rosji w serii „Iz wieka w wiek”, prezentującej antologie poetyckie 14 krajów słowiańskich. Od r. 2001 organizator Światowych Dni Poezji pod patronatem UNESCO, na których wybitnym poetom polskim wręczana jest Nagroda „Laur UNESCO”, a zagranicznym Nagroda „Poezji dzisiaj” za przekłady poezji polskiej. Impreza ta trwa 100 dni – zaczyna się w Warszawie, potem w całym kraju, a zakończenie jest we Wilnie. Od 2008 roku organizuje Festiwale Poezji Słowiańskiej. Posiada wiele odznaczeń, m.in. Złoty Krzyż Zasługi. Za upowszechnianie poezji węgierskiej został uhonorowany Rycerskim Krzyżem Zasługi dla Republiki Węgierskiej (2011).
Jest laureatem prestiżowych nagród zagranicznych:
1. Poeta roku 2008 – Nagroda Internetowego Miasta Literatów (USA).
2. Nagroda Akademii Literatury i Sztuki Słowiańskiej z siedzibą w Bułgarii – za twórczość własną i promowanie literatury słowiańskiej (2008).
3. Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – za wydawanie miesięcznika POEZJA DZISIAJ (2009)
4.Nagroda Ministerstwa Kultury Federacji Rosji za przekłady wierszy A. Puszkina (2009).
5. Międzynarodowa Nagroda im. W. Szekspira za twórczość własną – przyznaną przez International Biographical Centre at its Headqarters in Cambridge – England (2009).
6. “Atlant Słowiaństwa” (2010) Międzynarodowa Nagroda Słowiańskiej Akademii Literatury i Sztuki za działalność na rzecz literatury słowiańskiej.
7. Dyplom Polskiego Komitetu ds. UNESCO (2010) – za upowszechnianie Światowego Dnia Poezji.
8. European Award the TREBBIA 2011 – przyznaje międzynarodowa kapituła pod przewodnictwem Vaclava Havla za wybitne osiągnięcia w upowszechnianiu kultury europejskiej.
9. Gold star – International Award, International Akademia Literary end Art (2011). Azerbejdżan.
10. Rycerski Krzyż Zasługi dla Republiki Węgierskiej (2011) – przyznany przez prezydenta Węgier.
Książki wydane za granicą:
Pobune (wybór wierszy) – Karlovac 1989 r. Jugosławia, Wydawnictwo „Osvit”.
Hlohový náhrdelnik (wybór wierszy) – Republika Czeska 2004 r.,
Wydawnictwo „Literature&Sciences. Tołkowa amboni (wybór wierszy) – Bułgaria 2009, Wyd. Akademia Literatury.
Stihotworenija (wybór wierszy) – Rosja 2009, Wydawnictwo Związku Pisarzy Rosji.
Kłada za utre (wybór wierszy) – Macedonia 2009, Wyd. MAKAVEJ.
A Balaton melletti Szent György hegyen (wybór wierszy) – Węgry 2009, Wyd. Keszthely.
Le chant de la tour (wybór wierszy) – Paryż 2010, Wydawnictwo. La source.
To my Tribesmen (wybór wierszy) – USA.
Povodac (wybór wierszy) – Serbia, 2010.
Sevgi Rasmi (wybór wierszy) – Azerbejdżan, 2011.

Aleksander Nawrocki: Do Jezusa - zaproszenie na wieś

I
W miastach tyle reklam, a żadna o Tobie.
Każdy czeka na prezent, a mało na Ciebie.
U nas pola szerokie i serca głębokie,
a gwiazdy na sosnach szepcą: On jeszcze jest w niebie.
W miastach pełno Judaszy, Herodów i Piłat,
tu śnieżny obrus, dusze jak z opłatka
wierzą, że jesteś, na pewno i modlą się: przybądź;
już dzieci ci wieszają na choince jabłka...

Aleksander Nawrocki: Kiedy miał 2 lata...

Kiedy miał 2 lata,
podobała mu się niezapominajka.
Rosła na stromym brzegu rzeki.
Chciał ją zerwać;
wyciągnął rękę, pochylił się
i wpadł do wody.

Aleksander Nawrocki: Kiedy wchodzi na scenę...

Kiedy wchodzi na scenę, suknia
tańczy wokół jej kostek i wiernie
idzie za nią tanecznym zakosami,

Aleksander Nawrocki: Znad jeziora Ohrid

Bałkańskie południe. Róże
pochyliły się ku jezioru,
góry przysnęły w upale,
woda banalnie błękitna.

Aleksander Nawrocki: Nie chcę tu więcej przyjeżdżać...

Nie chcę tu więcej przyjeżdżać,
bo zamarzną we mnie
kościoły wszystkich wzruszeń
i nawet to, co do ciebie czuję.
zmieni się w szarą lodową krę.

Aleksander Nawrocki: Jesteś tylko kobietą...

... jesteś tylko kobietą,
która zawsze skręci nie w ten zakręt,
ale gdziekolwiek skręcisz,
ja tam już będę czekać –

Aleksander Nawrocki: Na schodach

Każdego wieczoru gdy odchodził,
stała na najwyższym stopniu schodów,
oparta o rzeźbioną poręcz –
czeremcha w majowym deszczu
pożegnań.
Ramiona biegły za nim aż do drzwi
zamknięcia, samotniał uśmiech,
włosy jak jesienne liście spadały na oczy.

Aleksander Nawrocki: Rzym, na placu św. Piotra

Jestem na placu św. Piotra.
Dużo kolumn i ludzi.
Wolę jednak sosny na Mazurach
wokół jezior.
Tu nie widać wiosny;
zamiast bocianów samoloty,
słynne włoskie niebo
też w chmurach i bledsze
niż w Polsce.

Aleksander Nawrocki: Graciella

Głóg pod stopami
niesiesz mi i w pół kroku milkniesz.
Porwać cię taką – za szkoda bajki,
lepiej roztrzaskać lustro, w którym byłaś.
I co mam robić? Głowę kłaść w imadło?
Słowom kazać drewnieć?

Aleksander Nawrocki: Esemesy

Gdzie jesteś, światło moich oczu?
Nie ma ciebie, nikogo nie ma.
Teresa rozpłakała się, gdy powiedziałem,
że jest po tobie druga.
Tu chmury, ty milczysz.
Pozdrawia cię Jelena. Jaka ona brzydka.
Sesja o teorii przekładu. Piszę
kolejne wersje twojego imienia.
Czas dwoi się i troi. Wyrzuciłem zegarek.
Złota skóra twojego ciała, chociaż noc głęboka.
Zaszedł nawet księżyc. Od ciebie też nic nie przyszło.
Jednak płaczesz. Za kim?

© 1920 – 2017, Związek Literatów Polskich. Wszelkie prawa zastrzeżone.